Á
vetrarkvöldi í París árið 1892 tilkynnti Pieer de Coubertin að hann
hugðist endurvekja hina fornu Ólympíuleika sem að höfðu legið niðri
í meira en 1500 ár. Hugmyndinni var vel tekið en enginn á þeim tíma
gerði sér grein fyrir því hversu stórt verkefni það var að
endurvekja leikanna, skipa nefnd sem myndi skipuleggja þá og stofna
til alþjóðlegrar hreyfingar.
Alþjóða
Ólympíunefndin var stofnuð við Sorbonne háskólann í París þann 23.
júní árið 1894. Fyrstu nútímaleikarnir voru settir í Athenu 6.
Apríl 1896 og síðan þá hefur Alþjóða Ólympíuhreyfingin haldið áfram
að vaxa og dafna. Hún er sett saman af hinum ýmsu samtökum,
íþróttamönnum og öðrum sem hafa samþykkt að hlýða gildum og reglum
Ólympíusáttmálans. Fjallað er um samsetningu hennar og skipulag í
fyrsta kafla sáttmálans. Hreyfingunni má skipta í þrjár megin
stoðir:
Alþjóða Ólympíunefndinni
The International Olympic Committee, IOC
Alþjóðlegum samböndum íþróttagreina
International Sport Federations, IF´s
Alþjóða Ólympíunefndir
The
National Olympic Committees, NOC
Alþjóða Ólympíunefndin
(IOC)
Alþjóða
Ólympíunefndin er æðsta vald Ólympíuhreyfingarinnar.
Hún er
hvatinn að samstarfi milli allra þátttakenda innan Ólympísku
fjölskyldunnar. Frá ólympíunefndum þjóða (NOC), Alþjóðlegu
samböndum íþróttagreina, íþróttamanna, skipulagningsnefnd
ólympíuleikanna (Organising Committees for the Olympic Games,
OCOGs), til TOP stuðningsaðilanna og fjölmiðla. Alþjóða
Ólympíunefndin stýrir þessu samstarfi með fjölbreyttri dagskrá og
verkefnum. Með þessum hætti hefur henni tekist að skipuleggja
ólympíuleika reglulega, styður samtök sem tengjast Alþjóða
Ólympíuhreyfingunni og hvetur til kynningar á ólympísku gildunum
með viðeigandi hætti.
Markmið
Alþjóða Ólympíuhreyfingarinnar er að stuðla að friðsælli og betri
heimi með því að fræða æskuna í gegnum íþróttir sem byggja á gildum
og hugsjónum ólympismans.
Til þess að
tilheyra Alþjóða Ólympíuhreyfingunni þarf að fylgja
Ólympíusáttmálanum og hafa hlotið viðurkenningu frá
IOC.
Alþjóða
Ólympíuhreyfingin nær yfir fimm heimsálfur. Hún nær hámarki þegar
að fremstu íþróttamenn heimsins koma saman til keppni á
Ólympíuleikum. Tákn hennar eru fimm samtengdir
hringir.
Alþjóða sambönd
íþróttagreina (IF)
Alþjóða
íþróttasamböndin bera ábyrgð á sinni íþróttagrein og heiðarleika á
alþjóðavísu.
Alþjóða
íþróttasamböndin eru alþjóðleg óháð félagasamtök sem eru viðurkennd
af Alþjóða Ólympíunefndinni (IOC) sem stýra einni eða fleiri
greinum innan sömu íþróttar á alþjóðavísu. Sérsambönd hverrar
þjóðar fyrir sig tengjast svo alþjóða sambandi
íþróttarinnar.
Dæmi um
þetta er t.d. Blaksamband Íslands sem svo tengist
Alþjóðablaksambandinu.
Þrátt fyrir
að Alþjóðasamböndin séu sjálfstæð samtök og stýra sínum eigin
rekstri þá þurfa þau að gæta þess að lög, reglugerðir og keppni sé
í samræmi við ólympíusáttmálann til þess að hljóta viðurkenningu
IOC.
Ólympíunefndir
(NOC)
Hver þjóð
hefur tækifæri á því að koma upp sinni Ólympíunefnd (NOC) og hljóta
viðurkenningu IOC. Hver Ólympíunefnd hefur sín lög en þau verða að
taka mið af þeim gildum og reglum sem er að finna í
Ólympíusáttmálanum. Árið 2010 voru 205 ólympíunefndir (NOC) eða
sambærileg viðurkennd af IOC.
Hlutverk
ólympíunefndanna er að þróa Ólympíuhreyfinguna hvert í sínu landi,
ásamt því að velja og senda lið til þátttöku á Ólympíuleikum. Auk
þess hefur Ólympíunefndin allann einkarétt í sínu landi á notkun á
þeim táknum og merkjum sem eru skrásett vörumerki
Ólympíuhreyfingarinnar.
Undir
ólympíunefnd hverrar þjóðar er að finna;
Sérsambönd
The Sport
Federations (SF)
Íþróttafélög
The Sport
Clubs
Íþróttamenn
The
Athletes
Heimssamtök Ólympíunefnda
(ANOC)
Heimssamband Ólympíunefnda
(The Association of National Olympic Committees, ANOC) inniheldur
allar viðurkenndu Ólympíunefndirnar. Höfuðstöðvar sambandsins eru í
París, Frakklandi og þingið fundar á tveggja ára
fresti.
Heimsálfusamtök
Ólympíunefnda
Það eru
fimm álfusamtök Ólympíunefnda.
Samtök
afrískra Ólympíunefnda (ANOCA)
Samtök
evrópskra Ólympíunefnda (EOC)
Samtök
asíkra Ólympíunefnda (OCA)
Samtök
amerískra Ólympíunefnda (PASO)
Samtök
eyjaálfu Ólympíunefnda (ONOC)
