Það er hægt að
líta á vandamál sem hættulegt tækifæri – það er eitthvað sem hefur
sitt eigið spennustig, en það býður einnig upp á möguleika á
hugmyndaríkri og gagnlegri lausn.
Sex skref
Það eru sex grunn skref sem þarf að huga að við lausn á
ágreiningi:
1. Viðurkenna og skilgreina vandamálið
2. Útskýra og rannsaka vandamálið
3. Leita annarra leiða. Kanna mögulega kosti í
stöðunni
4. Ákveða hvaða leið eigi að fara
5. Framfylgja ákvörðuninni
6. Meta árangur ákvörðunarinnar
Ferlið
FYRSTA SKREFIÐ: Viðurkenna og skilgreina
vandamálið
• Hver eru einkennin?
• Hvenær varð þeirra fyrst vart?
• Hver var aðdragandinn?
• Hvaða atvik eða atburðir gefa mynd af
vandamálinu?
• Nákvæmlega hvað er vandamálið? Takið það skýrt
fram með vísan í ábyrgð og vísan í gögn sem tengjast málinu
• Hvernig hefur þetta vandamál áhrif á mig og
mitt íþrótta – héraðssamband?
• Hvernig stuðla ég að því þetta vandamál er enn
til staðar?
• Hvað hef ég látið ógert sem gæti aðstoðað við
lausn þessa vandamáls?
ANNAÐ SKREF: Útskýra og rannsaka
vandamálið
• Hver eða hverjir líta á þetta sem
vandamál?
• Afhverju líta þeir á þetta sem vandamál?
• Hverjir verða fyrir áhrifum af völdum þessa
vandamáls?
• Fyrir hvernig áhrifum verða þeir?
• Hverjir aðrir eiga þátt í þessu vandamáli og
hvernig eiga þeir þátt í því?
• Hvaða aðrir þættir hafa áhrif á vandamálið?
(t.d. fjárhagsáætlun, hefðir, venjur, viðhorf o.fl)
• Hvernig ert þú tengdur inn í vandamálið?
• Hvað vilt þú sjá breytast?
• Hver er í þeirri stöðu (hefur leyfi og vald)
til að geta framkvæmt þessar breytingar?
• Hvaða jákvæðu kraftar eru til staðar sem geta
aðstoðað við lausn á þessu vandamáli?
• Hvaða neikvæðu kraftar eru til staðar sem gætu
hindrað framgang þinn í að finna lausn á þessu vandamáli?
ÞRIÐJA SKREF: Leita
annarra leiða. Kanna hvaða aðrir kostir eru í
stöðunni
A. Heiðblár himinn:
Ímyndaðu þér að liðið sé eitt ár frá því í dag. Þú ert enn að njóta
góðs af þeim jákvæðu breytingum sem þú gerðir við að leysa
vandamálið sem blasir við þér í dag. Þú upplifir lítið af
vandamálum í kringum það viðfangsefni sem þú ert að takast í við í
dag.
Í fyrsta lagi:
Gerðu lista yfir allar þær breytingar sem urðu hjá þér eftir
ákvörðun þína á þessu vandamáli. Sýndu frumleika og
hugmyndaríki.
Í öðru lagi:
Veldu þrennt af listanum sem þú telur að séu forgangsmál, þ.e.a.s.
það þrennt sem þú telur að sé mikilvægasta breytingin gagnvart
þessu vandamáli. Greindu skýrt og nákvæmlega hvað það er úr
listanum.
B. Hugarflug (Brainstorming):
Góð leið til þess að koma með nýjar hugmyndir/lausnir er
einfaldlega að fara á “hugarflug” og skrifa niður það fyrsta sem
kemur í kollinn. Verið óhrædd að skrifa niður fáránlegustu
hugmyndirnar. Stundum geta hugmyndir sem virka kjánlegar eða
ólíklegar leitt til þess að gagnlegur útgangspunktur finnst til
þess að finna lausn á vandamálinu.
Reglur fyrir hugarflug:
• Skrifið allar hugmyndir sem ykkur dettur í
hug
• Ekki gagnrýna eða meta hugmyndirnar strax
• Það er allt í lagi að endurtaka sömu hugmyndina
– hafið þær allar með í listanum
• Hugsið um nýjar leiðir/lausnir/hugmyndir í 3
til 4 mínútur
• Stoppið ef þið brjótið einhverjar af
reglunum
Þegar hugarfluginu er lokið notið nokkrar mínútur í að velja topp
þrjár leiðirnar/hugmyndirnar af listanum. Greindu skýrt og
nákvæmlega hvaða þrjá kosti þú velur.
FJÓRÐA
SKREF: Ákveða hvaða leið eigi að fara
• Komið upp með eins margar raunhæfar leiðir að
lausninni eins og hægt er
• Finna eitthvað sem þið teljið vera mikilvægt
viðmið (mælistika) til þess að meta hverja leið út af fyrir
sig
• Prófið hverja leið/hugmynd gagnvart því sem þið
miðið við. Ákveðið hvort einhver leiðinn er raunhæfari en
aðrar
• Ef þið teljið það nauðsynlegt þá er ágætt að
prófa og ræða röksemdarfærsluna og lausnina við þriðja aðila
FIMMTA SKREF: Framfylgja
ákvörðuninni
1. Skrifa niður mikilvægustu aðgerðirnar sem þú
ætlar að grípa til við lausn þessa vandamáls
2. Útlistaðu hvað þú telur að komi til með að
gerast við þessar aðgerðir.
• Hvaða stjórnunarvald þarft þú til þess að geta
framfylgt þessari lausn?
• Hvaða hópur eða einstaklingar eru lykillinn að
því lausn náist?
• Hver er aðal hindrunin sem þú þarft að
yfirstíga?
• Hver eru fyrstu skrefin sem þarf að taka á
næstu vikum/dögum?
• Hver á að hefja aðgerðirnar, taka fyrsta
skrefið?
• Hverjir þurfa að vera látnir vita?
SJÖTTA SKREFIÐ: Meta árangur
ákvörðunarinnar
• Hvað breytist?
• Hvaða form af endurgjöf notaðir þú?
• Hvaða gögn getur þú stuðst við til þess að mæla
hvort árangur hafi náðst?
• Hvaða er annað sem hægt er að gera betur og
bæta?